Twee mannen (60 en 55) opgepakt voor aanranding van twee minderjarigen in zwembad Roosendaal

Gotscha Lagidse met harnas. © Willem Jongeneelen

Bezoek de expositie van wapensmid Gotscha Lagidse in Bergen op Zoom

Op atelierbezoek bijKunst ontdekken in vakantietijd. Voor lezers van BN DeStem openen kunstenaars uit de buurt hun deuren. In dit geval die van een heus stadspaleis in Bergen op Zoom, omdat dat beter by bij het werk en er in zijn kleine werkplaats geen mensen kunnen worden ontvangen. Vandaag: metaalkunstenaar en wapensmid Gotscha Lagidse uit Roosendaal.

Zijn kunst is niet alledaags. De in Tbilisi, Georgië geboren vakman maakt consummate, op schaal gemaakte harnassen, maliënkolders, helmen, met goud beslagen zwaarden, stalen dolken en messen, en van zilver, staal en ijzer vervaardigde sierraden. Opdrachten komen van legermusea, overheden, rijke zakenlui en kunstverzamelaars. Alleen al het levensverhaal van de 57-jarige Gotscha Lagidse, residerend in een Roosendaals rijtjeshuis, verdient een boek en film.

,,Ik ken niemand in Georgië, maar ook niet in Nederland, die maakt wat ik maak. Als kind was ik al geïnteresseerd in kastelen. In Georgië vind je veel sloten bovenop bergen. Door de geschiedenis heen is er veel gevochten. Ik kon goed leren en had talent voor tekenen, wiskunde en natuurkunde. Mijn vader had een goede baan, waardoor ik goed onderwijs genoot. Dice school organiseerde excursies naar historische plaatsen. Bovendien had ik een leraar met een grote collectie zwaarden en maliënkolders. Op mijn 14de wilde ik dat ook."

Zwaard ingelegd met goud en robijnen. © Willem Jongeneelen

Daar had hij uiteraard geen geld voor. ,,Maar ik kon misschien wel zelf zo'northward maliënkolder maken. Fabrieksarbeiders stookten in die tijd oude autobanden op om zichzelf te verwarmen. Staal uit die banden bleef over. Ik verzamelde dat, draaide er lange draden van, knipte die, sloeg ze plat en ging ermee breien. Na anderhalve maand had ik mijn eerste maliënkolder. Daarna volgde een helm en de rest."

Gotscha Lagidse ging naar de universiteit. Tijdens zijn studie is hij getrouwd. ,,Daar had ik geld voor nodig. Met mijn zelfgemaakte helmen ging ik naar een vrijmarkt en kreeg daar een ongekend hoog bedrag voor. Met mijn talent was dus geld te verdienen. Ik maakte daarna een compleet harnas. Na een artikel daarover in de Georgische krant Akhalgazrda Komunisti kreeg ik belangrijke opdrachten. Voor Zurab Tsereteli, een groot kunstenaar uit Georgië, mocht ik twee maliënkolders maken en met de hoeveelheid roebels die ik daarvoor ontving kon ik de duurste Lada kopen en hield ik nog geld over."

In 1991 werd de onafhankelijkheid van Georgië uitgeroepen. Dat ging niet zonder slag of stoot. Lagidse ging het leger in. ,,Ik ben nu oorlogsveteraan. Mijn idealen zijn destijds gebroken. Ik voelde me niet meer thuis in mijn eigen land. In 1995 ben ik naar Nederland geëmigreerd, na een aantal opdrachten van Nederlandse musea. Ik ontving een brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen dat met mijn verblijf hier te lande een wezenlijk Nederlands cultureel belang was gediend. Daar ben ik wel trots op."

Ter gelegenheid van 400 jaar Vrede van Münster mocht hij een replica maken van het harnas van Prins Maurits uit de 17de eeuw. ,,Daarvoor mocht ik van het Kunsthistorische Museum in Wenen het originele harnas uit elkaar halen en opmeten. In totaal heb ik er tweeënhalfduizend uur aan gewerkt. Daarna bleven de opdrachten volgen, variërend van harnassen en zwaarden voor musea, maar vooral ook veel restauratiewerk voor antiquairs."

Gotscha Lagidse in zijn werkplaats. © Willem Jongeneelen

Voor de basisexpositie van het museum in Stadspaleis Het Markiezenhof vervaardigde hij het zwaard en de helm voor De Zeeridder. ,,Mijn werk is gevarieerd. Op de hier afgebeelde foto's zie je een detail van een uit een legering van twee soorten staal vervaardigd zwaard. De greep is ook van staal en ingelegd met goud en robijnen. Ik maakte een zwaluwstaart en hamerde daar een gouden draad in. Het afgebeelde kleinere sieraad is een door mij ontworpen, uit plaatstaal gesmede krab. De pootjes zijn met blinde klinknagels in elkaar gezet. Daar heb ik ongeveer tweeënhalve week aan gewerkt. Het patineren, oxideren en afwerken duurde daarna nog drie keer langer."

Gotscha Lagidse toont zijn werk en geeft uitleg op zondag 14 augustus (11.00 en 17.00 uur) in de gratis te bezoeken Hofzaal van Het Markiezenhof in Bergen op Zoom. Meer werk: gotscha.nl.

En als we er toch zijn
Het Markiezenhof ligt aan het terrasrijke Beursplein hartje Bergen op Zoom. Een ticket kopen voor de vaste collectie én tijdelijke expo loont. In samenwerking met mantelzorg Brabantse Wal werd de expositie 'Ik ben jonge mantelzorger' ingericht. Zeven door fotograaf Nick Franken geportretteerde jonge mantelzorgers staan centraal. Niet alleen hun foto, ook hun achterliggende verhaal.

Rugspecialisting legt uit waar je op moet letten als je het matras vervangt

Een goed matras kan rugpijn niet oplossen, maar wel verlichten, zegt dokter Mahieu, rugspecialist uit België. Hij vertelt waar je op moet letten bij de aankoop van een nieuw matras.
12 augustus
Roosendaal krijgt forse douw van Ombudsman over Polski Sklep: 'Niet behoorlijk, zeer onzorgvuldig'

ROOSENDAAL - Roosendaal heeft een stevige douw gekregen in de affaire rond de Poolse supermarkt aan de Gastelseweg. De manier waarop de gemeente daar met klagende buurtbewoners omging was niet behoorlijk, niet coulant, zeer onzorgvuldig, onvoldoende transparant. Ook bleven excuses achterwege.
6:05
Amanuensis tasert auto-inbreker na worsteling in Roosendaal

ROOSENDAAL - Een 34-jarige motorcar-inbreker uit Roosendaal is dinsdagnacht in de kraag gevat in zijn woonplaats. Een getuige zag dat de man het raam van een auto vernielde en belde 112. Bij de arrestatie ontstond een worsteling waarbij een agent de taser gebruikte.
3 augustus
Warmdraaien voor De Hel van de Pivot: 'We hebben de grootste toog van Westward-Brabant'

WOUWSE PLANTAGE - Een feestplein met podium, een fietstocht van bijna 60 kilometer, kermis en een braderie en heel veel drank. Wouwse Plantage is klaar voor het grote wielerspektakel De Hel van de Pin komende dinsdag.
7 augustus
Rauwe groenten, kaneel, ananas: wat kun je écht beter laten staan als je zwanger bent?

Eten wordt een tikkeltje ingewikkelder als je zwanger bent. ,,Sommige vrouwen zijn zo bezorgd dat ze rauwe groenten negen maanden lang van hun bord bannen", vertelt gynaecoloog Ronald Devlieger. Maar zijn dice groenten dan echt zo slecht voor de babe? En hoe zit het met kaas, koffie, alcohol en voedingssupplementen? Devlieger zet alles op een rijtje.
eleven augustus